Tırmanış ekipmanı bildirimleri, bu kataloğun diğer gruplarından belirgin biçimde farklı. Pilates topu ya da yüzme simidi bildirimlerinin çoğu markasız, çevrim içi satılan ve laboratuvarda yakalanan ürünlerle ilgiliyken, tırmanış ekipmanında kayıtların büyük bölümü tanınmış üreticilerin kendi başlattığı geri çağırmalardan oluşuyor. 2021’den bu yana karabina, emniyet kemeri, ip, otomatik emniyet cihazı, buz baltası ve çığ ekipmanı için 25 bildirim yayımlandı. Bunların 21’inde önlemi işletme kendisi almış.
Bu yazı, bu bildirimlerin gerekçelerini parça parça inceliyor ve bir ekipmanın geri çağrılıp çağrılmadığını takip etmenin yollarını anlatıyor. Kayıtların tamamı tırmanış, kamp ve kış sporları sayfasında listelenir.
Neden en sıkı kategori?
2016/425 sayılı Kişisel Koruyucu Donanım Tüzüğü, koruyucu ekipmanı korunulan riske göre üç kategoriye ayırır. Ek I’e göre “yüksekten düşme”, ölüme ya da kalıcı sağlık hasarına yol açabilecek riskler arasındadır ve III. kategoridedir. Tüzüğün 19. maddesi bu kategori için, üreticinin kendi değerlendirmesinin yetmediği, bir onaylanmış kuruluşun AB tip incelemesini ve ardından üretim denetimini içeren bir uygunluk prosedürü öngörür.
Bunun pratik anlamı şudur: bir karabina ya da emniyet kemeri, piyasaya çıkmadan önce bağımsız bir kuruluş tarafından incelenmiş olmalıdır ve CE işaretinin yanında o kuruluşun dört haneli numarası bulunur. Tüzüğün Ek II’si ayrıca kılavuzda, ürünün koruduğu riskin, kullanım sınırlarının ve varsa kullanım ömrünün ya da eskime tarihinin yazmasını ister.
Bildirimlerdeki kusurlar
Karabina kapıları. 2026’da Fransa ve Kuzey İrlanda için Birleşik Krallık iki ayrı markanın karabinasını bildirdi. Birinde tel kapının perçinlemesinde bir montaj hatası var ve kapı kopabiliyor; diğerinde kapı kendiliğinden kapanmayabiliyor. 2025’teki bir bildirimde ise bir tırmanış ekipmanının karabina kapısının 1 kN’dan, yani yaklaşık 100 kilogramlık bir kuvvetin altında açılabildiği yazılı. 2026’da bir trambolin bungee aksesuarında da karabinanın kilit kovanının arızalanabileceği bildirilmiş.
Emniyet kemerleri. Altı kemer bildiriminin gerekçeleri çeşitli: sırttaki iki toka ya da göğüsteki toka normal kullanımda kırılabiliyor (aynı üreticinin iki ürünü, 2025); ön bağlantı noktasındaki vida erken aşınıp bağlantı noktası açılabiliyor (2026); bacak halkası dikiş yerinden yırtılabiliyor (2025, EN 12277); malzeme ya da yapıdan kaynaklanan bir bozulma ürünü işlevsiz bırakabiliyor (2025, EN 12277). 2022’de Almanya, emniyet kemerlerinde kullanılan vidalı D halkasının vidasının kırılabildiğini bildirdi.
Otomatik emniyet cihazları. Tırmanma salonlarında kullanılan otomatik emniyet (auto belay) cihazları için altı bildirim var. 2025’te İtalya iki cihaz için satış yasağı bildirdi: metal kablo, 100 kilogramlık düşen bir kütlede kopabiliyor. Aynı yıl ve 2024’te bildirilen başka cihazlarda ipin geri sarılmadığı, yedek frenin bazı ünitelerde çalışmadığı ve birincil frenin yatak gresinin beklenenden önce bozulmasıyla devre dışı kalabildiği yazılı.
İp ve ankraj. 2023’te Fransa’nın bildirdiği bir tırmanış ipinin fazla kolay koptuğu ve EN 892’ye uymadığı belirtilmiş. 2025’te İsveç’in bildirdiği bir ankrajın yük dayanımı yetersiz; 2023’te Polonya’nın bildirdiği tırmanış takozlarında ise korozyonun dayanımı belirgin biçimde düşürebileceği yazılı.
İniş ve ara emniyet aletleri. 2023’te Almanya’nın bildirdiği bir ara emniyet ve iniş aletinde, ikinci tırmanıcıyı emniyete alırken hasar görmüş bir halkanın bükülerek açılabileceği ve tırmanıcının ipin tüm boyu kadar düşebileceği yazılı. Önlem, tüketicilerin uyarılması.
Kış ve çığ ekipmanı. 2026’da bir buz baltasının sapının kullanım sırasında kırılabileceği, bir çığ sondasının açılmayabileceği; 2025’te bir çığ alıcı-vericisinin anahtar kontaklarının paslanıp cihazın kapanabileceği bildirildi.
Kim bildiriyor, kim geri çağırıyor?
25 bildirimin dağılımı, bu ekipmanın nasıl izlendiği hakkında da bilgi veriyor. En çok bildirim Kuzey İrlanda için Birleşik Krallık’tan geliyor; onu Fransa ve İsveç izliyor. Menşe sekiz bildirimde Çin; ama Fransa (4), ABD (3), Almanya (2), İtalya, İsviçre, Çekya, Bosna-Hersek ve Filipinler de listede. Kataloğun geri kalanında menşe çoğunlukla Çin olduğu için bu dağılım belirgin biçimde farklı.
Önlem türleri de farklı. Bu grupta en sık önlem, 16 bildirimle kullanıcılardan geri çağırma. Üç bildirimde üretici tüketicileri uyarmayı, birinde ise benzer CE işaretli bir ürünle değişim önermeyi seçmiş. Yalnızca dört bildirimde önlem doğrudan bir kurumun kararıyla alınmış: iki otomatik emniyet cihazı için İtalya’nın satış yasağı ve Kuzey İrlanda’nın gümrükte reddettiği iki etiketsiz ürün.
Bu tablo bir şeyi daha gösteriyor: tanınmış bir markadan ekipman almak, ürünün hiçbir zaman geri çağrılmayacağı anlamına gelmez. Fark, markalı üreticilerin bir kusur bulduğunda bunu duyurması ve kullanıcılara ulaşmaya çalışmasıdır. Bu duyuruyu görebilmek için ürünün seri numarasını bilmeniz gerekir.
Belgesiz ve etiketsiz ürünler
Az sayıda bildirim ise tamamen farklı bir türden. 2025’te Kuzey İrlanda’nın gümrükte durdurduğu bir tırmanış ipi ve bir tırmanış ekipmanında etiket, güvenlik bilgisi ve kullanım talimatı yok; bildirim, kullanıcının ürünü yanlış kurabileceğini ve ürünün kullanım sırasında kopabileceğini yazıyor. Aynı yıl bildirilen bir emniyet kemeri, kişisel koruyucu donanım olarak işaretlenmiş ama uygunluk değerlendirmesinden geçtiğini gösteren belge ve işaretler taşımıyor; bu ürün pazar yerindeki ilanı kaldırılarak ve geri çağrılarak toplatılmış. CE işaretinin bu ürünlerde ne anlama geldiğini CE işareti yazısında anlattık.
Geri çağırmayı nasıl takip edersiniz?
Tırmanış ekipmanında geri çağırmaların çoğu, ürünü yıllarca kullanan kişilere ulaşmayı hedefler. Bu yüzden ekipmanı satın aldıktan sonra da takip etmek anlamlıdır:
- Seri ve parti numarasını not edin. Bildirimler çoğu zaman belirli bir üretim aralığını kapsar. Kemerin, karabinanın ya da cihazın üzerindeki numarayı satın aldığınız gün kaydedin.
- Üreticinin güvenlik duyurularını izleyin. Bu gruptaki geri çağırmaların çoğunu üreticiler kendisi başlatmış; ayrıntılı talimat, değişim ya da kontrol yolu üreticinin duyurusundadır. Bazı Safety Gate kayıtlarında bu duyurunun adresi de yer alır; kartların altındaki “AB kaydı” bağlantısı resmî kaydı açar.
- Kılavuzdaki kullanım ömrünü ve kontrol talimatını okuyun. KKD Tüzüğü üreticiden, varsa eskime tarihini ve bakım talimatını kılavuza yazmasını ister. Ömür ve hurdaya ayırma ölçütleri üreticiye göre değişir; genel bir kural vermiyoruz.
- Model kodunu aratın. Ürün sorgulama aracında karabina ya da kemer modelini yazarak kataloğumuzda arayabilirsiniz.
- Standart numarasını kontrol edin. Emniyet kemerlerinde EN 12277, dinamik iplerde EN 892, karabinalarda EN 12275 gibi dağcılık standartları kullanılır. İş güvenliği için üretilmiş yüksekte çalışma ekipmanı, örneğin EN 360 ve EN 354 numaralı ürünler, farklı bir kullanım için tasarlanmıştır.
Yüksekten düşme riskiyle ilgili bütün bildirimler, kask ve koruyucu ekipmanla birlikte yaralanma sayfasında da yer alıyor.