Elektrikli bisiklet, elektrikli scooter ve hoverboard, kataloğumuzdaki spor ekipmanı grupları içinde riskin en çok malzemeden değil elektrikten geldiği ürünler. 2021’den bu yana bu tür 48 ürün için Safety Gate bildirimi yayımlandı. Bildirimlerin 33’ünde yangın, yedisinde yanık, dördünde elektrik çarpması riski yazılı. 25 bildirimde yaralanma riski yazılı; bunların bir kısmında sorun elektrikle değil, mekanik ya da yazılımla ilgili: kırılan kadro, gevşeyen fren diski, ters dönen pedal.
Bu yazı, bu bildirimlerde hangi parçaların öne çıktığını ve bir e-bisiklet ya da hoverboard alırken belgelerde neye bakılabileceğini anlatıyor. Kayıtların tamamı bisiklet ve elektrikli bisiklet ile scooter, kaykay ve paten sayfalarında.
Önce tanım, bu ürün bisiklet mi, araç mı?
AB’de iki ve üç tekerlekli araçların tip onayını 168/2013 sayılı Tüzük düzenler. Tüzüğün 2. maddesi bazı ürünleri kapsam dışında bırakır. Bunlardan biri pedal destekli bisikletlerdir ve koşulları açıktır: yardımcı elektrik motorunun azami sürekli gücü 250 W ya da daha az olmalı, bisikletli pedal çevirmeyi bıraktığında motor desteği kesilmeli ve destek, araç 25 km/sa hıza ulaşmadan kademeli olarak azalıp tamamen sona ermelidir. Kendinden dengeli araçlar, yani hoverboard türü ürünler de aynı maddede kapsam dışında sayılır.
Bu koşulları karşılayan bir elektrikli bisiklet, AB’de bir makine olarak değerlendirilir. Bildirimlerin büyük çoğunluğunda dayanak olarak Makine Direktifi yazılmasının nedeni budur: 48 bildirimin 33’ünde bu direktif geçiyor. Pedal destekli bisikletlere özgü standart EN 15194’tür. Koşulları aşan, örneğin gaz koluyla pedalsız hızlanan ya da 25 km/sa üstünde destek veren modeller ise tip onayı gereken araç sınıfına girer; üç bildirimde dayanak olarak 168/2013 sayılı Tüzük yazılı.
En sık sorun, fiş ve adaptör
2026 bildirimlerinin dikkat çeken bir bölümü, ürünün kendisinden çok şarj aletinin fişiyle ilgili. Kuzey İrlanda için Birleşik Krallık’ın gümrükte durdurduğu 24 üründe gerekçe çoğunlukla aynı: fişte sigorta yok ya da sigorta takılabilecek yer yok, fiş pimlerinin ölçüleri standarda uymuyor, birlikte verilen adaptör prize sağlam oturmuyor. Bildirimler bunun sonucunu da yazıyor: arıza ya da aşırı akım durumunda fiş aşırı ısınabilir ya da patlayabilir.
Bu bildirimlerin çoğu Kuzey İrlanda’da kullanılan fiş tipine özgü olduğu için doğrudan Türkiye’deki prizlere taşınamaz. Asıl çıkarılacak ders başka: ürünle gelen şarj aleti ve fişin, ürünün kendisi kadar güvenlik açısından önem taşıması ve aynı denetime girmesi. Şarj aletleri için bildirimlerde sık atıf yapılan standart, ev aletleri güvenliğini düzenleyen EN 60335 serisidir.
Batarya, termal kaçak ve belge eksikliği
Bataryanın kendisinden kaynaklanan bildirimlerde iki tür gerekçe var.
Koruma devresi. Mart ve Nisan 2026’da bildirilen iki elektrikli bisikletle bir çocuk elektrikli bisikletinde, mevcut belgelere bakılarak bataryada “termal kaçağı”, yani hücrelerin kendi kendini besleyen bir ısınmaya girmesini önleyecek koruma sistemlerinin bulunduğunun belirlenemediği yazılı. Bildirime göre ürün gece boyunca gözetimsiz şarj edilirse bir arıza bataryanın patlamasına ve yangına yol açabilir.
Hücre sıcaklığı. 2021’de Macaristan’ın bildirdiği on hoverboard’un yedisinde bataryada hücre sıcaklığını izleyen bir düzenek olmadığı, şarj sırasında aşırı ısınabileceği ve kapağın tutuşabileceği yazılı. Aynı bildirimlerin birçoğunda ikinci bir kusur da var: iki motor arasındaki güç kabloları, uçları çapaklı bir çelik borudan geçiyor ve hareket ettikçe kablo yalıtımı aşınıyor.
Taşınabilir lityum piller için kullanılan standart EN 62133-2’dir. Kataloğumuzda yedi bildirimde bu standarda uyulmadığı belirtiliyor.
Belge yok. Ekim 2026’da gümrükte durdurulan birkaç elektrikli bisiklette sorunun önce kâğıt üzerinde başladığı görülüyor: ürünün uygunluk değerlendirmesinden geçtiğine dair kanıt, geçerli teknik dosya ve üretim kontrolü kaydı yok; etiket, işaret ve kullanım talimatı eksik. Bildirim, belge olmadığı için ürünün ve şarj aletinin güvenliğinin gösterilemediğini, bunun da yangın riski anlamına geldiğini yazıyor.
Mekanik ve yazılım kusurları
Yangın dışındaki bildirimler daha klasik bisiklet sorunlarına benziyor, ama elektrikli bisikletin ağırlığı ve hızı nedeniyle sonuçları daha ağır olabilir:
- Kadro ve çatal: Kaynak yerlerinin zayıflığı nedeniyle kadronun ortadan kırılabilmesi (İspanya, 2026; Belçika, 2025), çatal borusunda zamanla yorulma çatlağı oluşması (Kuzey İrlanda, 2026), süspansiyon çatalının uyarı vermeden kırılabilmesi (Almanya, 2024).
- Fren: Fren diskini tutan adaptörün zamanla gevşeyip diskin düşebilmesi (Avusturya, 2025).
- Yazılım: Temmuz 2026’da Avusturya’nın bildirdiği üç elektrikli bisiklette, bir yazılım hatası yüzünden sürüş sırasında pedalların ters yöne dönebildiği yazılı. 2021’de Almanya’nın bildirdiği katlanır bir e-bisiklette ise acil frende elektrik sisteminin bisikleti hareket ettirmeye devam edebildiği belirtilmiş.
Bu bildirimlerin çoğunda önlem kullanıcılardan geri çağırmadır. Geri çağırmanın anlamı, ürünün satıcıya ya da üreticiye geri götürülüp onarılması veya değiştirilmesidir; ayrıntıyı ilgili üreticinin duyurusu verir.
Yıllara ve ülkelere göre tablo
48 bildirimin yıllara dağılımı iki dalga gösteriyor. 2021’de 13 bildirim var ve bunların onu Macaristan’ın hoverboard bildirimleri. 2022 ile 2025 arasında yıllık bildirim sayısı birle dört arasında kalıyor. 2026’da ise sayı 26’ya çıkıyor ve bunların 22’si Kuzey İrlanda için Birleşik Krallık’tan geliyor; büyük kısmı gümrükte reddedilen ürünler.
Bu dağılım, elektrikli spor ve hareket ürünleriyle ilgili bildirimlerin birkaç ülkenin denetimlerinde yoğunlaştığını gösteriyor. Bir yılda bildirim olmaması, o yıl sorunlu ürün olmadığı anlamına gelmez; yalnızca o yıl bu ürünlere odaklanan bir denetimin sisteme yansımadığını gösterir. Avusturya’nın 2026’daki üç yazılım bildirimi ise gümrük değil, üreticinin kendi başlattığı geri çağırmalardır; bu tür bildirimler bir kampanyadan bağımsız olarak, kusur fark edildiğinde gelir.
Kataloğumuzdaki 11 hoverboard bildiriminin hepsi 2021 yılına ait; sonraki yıllarda hiç hoverboard bildirimi yok. Bildirimler bunun nedenini açıklamaz.
Alırken ve kullanırken belgelerde neye bakılır?
- Güç ve hız bilgisi. Elektrikli bisikletin etiketinde motor gücü ve desteğin kesildiği hız yazmalıdır. 250 W ve 25 km/sa üstündeki değerler ürünün başka bir sınıfa girdiğini gösterir.
- Şarj aleti. Şarj aleti ve fiş, ürünle birlikte verilen, aynı üreticinin belirttiği model olmalıdır. Kılavuzda şarj aletinin model numarası yazar.
- Batarya bilgisi. Kılavuzda bataryanın kapasitesi, gerilimi ve şarj talimatı bulunmalıdır. Bildirimlerin birkaçında “gece boyu gözetimsiz şarj” riskin oluştuğu durum olarak tanımlanıyor; kılavuzun bu konuda ne dediğini okuyun.
- Uygunluk beyanı ve teknik bilgiler. Satıcıdan ürünün AB ya da Türkiye pazarı için düzenlenmiş uygunluk beyanını isteyebilirsiniz. Belgesi olmayan bir ürünün güvenliği, bildirimlerde de görüldüğü gibi gösterilemez.
- Model kodunu aratın. Ürün sorgulama aracına model ya da barkod yazarak AB bildirimlerinde geçip geçmediğine bakabilirsiniz.
Yangın gerekçeli bütün spor ekipmanı bildirimleri yangın sayfasında bir arada listelenir.